Czy warto kupić używaną gitarę? Poradnik dla początkujących
Używana gitara może dać Ci instrument wyższej klasy za cenę nowego, tańszego modelu, ale tylko wtedy, gdy jej stan techniczny nie wymaga kosztownej naprawy. Dla początkującego taki zakup przypomina kupno używanego samochodu bez mechanika – liczy się nie tylko wygląd i marka, lecz także to, co dzieje się z gryfem, mostkiem i progami.
Nowa czy używana gitara – jakie są realne różnice?
Największą zaletą rynku wtórnego jest możliwość kupienia lepszego instrumentu w niższej cenie. Dotyczy to zwłaszcza gitar średniej i wyższej klasy, wykonanych częściowo lub w całości z litego drewna. Używany egzemplarz może być już rozegrany, mieć profesjonalnie ustawiony gryf albo wyposażenie poprawione przez poprzedniego właściciela.
Nie oznacza to jednak, że każda starsza gitara brzmi lepiej od nowej. „Rozegranie” jest atutem, ale nie może przesłonić odklejonego mostka, pękniętej płyty wierzchniej czy trwale wygiętego gryfu. Koszt doprowadzenia instrumentu do dobrego stanu trzeba doliczyć do ceny zakupu.
| Kryterium | Nowa gitara | Używana gitara |
|---|---|---|
| Cena | Zwykle wyższa, ale łatwiejsza do porównania między sklepami. | Może być znacznie niższa, szczególnie przy instrumentach kilkuletnich. |
| Stan techniczny | Brak śladów wcześniejszego zużycia, choć instrument może wymagać regulacji. | Zależy od sposobu użytkowania, przechowywania i wykonanych modyfikacji. |
| Gwarancja | Najczęściej obejmuje wady objęte warunkami sprzedawcy lub producenta. | Zwykle jej nie ma, więc koszty usterek ponosi kupujący. |
| Możliwość zwrotu | Przy zakupie internetowym może przysługiwać ustawowe prawo zwrotu, zależnie od warunków transakcji. | W sprzedaży prywatnej możliwość zwrotu często nie występuje. |
| Potencjał brzmieniowy | Otrzymujesz instrument fabrycznie nowy, którego właściwości dopiero się ujawnią. | Dobrze zachowany instrument z litego drewna może być już rozegrany i mieć stabilniejsze brzmienie. |
| Wymagana wiedza | Mniejsza, bo łatwiej skorzystać z pomocy sklepu i gwarancji. | Większa, chyba że podczas oględzin towarzyszy Ci doświadczony muzyk lub lutnik. |
Jak rozpoznać gitarę, której nie warto kupować?
Drobne rysy, wytarcia lakieru czy brak oryginalnego pokrowca nie muszą dyskwalifikować instrumentu. Inaczej należy traktować wady wpływające na geometrię, stabilność strojenia i wytrzymałość konstrukcji. Szczególną ostrożność zachowaj przy gitarach akustycznych i klasycznych, ponieważ ich drewniane pudła silnie reagują na zmiany temperatury oraz wilgotności.
Przesuszenie może prowadzić do pęknięć, odkształceń i utraty stabilności. W okresie grzewczym problemem bywa zbyt niska wilgotność powietrza, zwłaszcza poniżej 40%. Sama informacja sprzedawcy, że gitara była przechowywana w futerale, nie zastępuje oględzin.
Najważniejszą częścią diagnostyki jest gryf. Popatrz wzdłuż jego krawędzi, tak jak patrzy się wzdłuż prostej deski. Wyraźne wygięcie, nierówna linia podstrunnicy lub bardzo wysokie struny mogą oznaczać problem z komfortem gry i intonacją. W gitarach elektrycznych oraz wielu akustycznych można korygować ugięcie gryfu za pomocą pręta regulacyjnego. Większość gitar klasycznych nie ma takiego pręta, dlatego wygięcie gryfu jest w nich szczególnie ryzykowne.
Sprawdź także progi. Niewielkie ślady zużycia zwykle da się skorygować, ale głębokie rowki pod strunami mogą wymagać szlifu albo wymiany progów. To nie zawsze przekreśla zakup, lecz powinno obniżyć cenę i zostać uwzględnione w budżecie.
Lista usterek, przy których początkujący kupujący powinien zrezygnować albo skonsultować instrument z lutnikiem, obejmuje:
- Odklejony lub wyraźnie odstający mostek, szczególnie w gitarze akustycznej lub klasycznej.
- Trwale wygięty gryf, którego położenia nie można skorygować regulacją.
- Pęknięcia płyty wierzchniej, boków lub tylnej części pudła, zwłaszcza jeśli konstrukcja jest odkształcona.
- Głębokie zużycie progów powodujące brzęczenie, problemy z intonacją albo nierówną wysokość dźwięków.
Mostek jest elementem przenoszącym napięcie strun na płytę wierzchnią. Jeśli zaczyna się odklejać, problem może się pogłębiać i wymagać naprawy lutniczej. Nie próbuj oceniać go wyłącznie po zdjęciu z daleka. Poproś o fotografie krawędzi mostka, całej płyty wierzchniej i miejsca łączenia gryfu z pudłem.
Rysa obniża wartość wizualną, ale odklejony mostek lub wygięty gryf może obniżyć wartość użytkową instrumentu.
Jak bezpiecznie kupić używaną gitarę?
Osoba początkująca nie musi samodzielnie znać wszystkich problemów konstrukcyjnych. Powinna natomiast tak zorganizować zakup, aby ograniczyć ryzyko i nie podejmować decyzji wyłącznie na podstawie atrakcyjnego wyglądu lub niskiej ceny:
- Zweryfikuj ogłoszenie – sprawdź, czy opis zawiera model, przybliżony wiek, historię użytkowania oraz informacje o naprawach i modyfikacjach.
- Oceń sprzedawcę – przejrzyj opinie, historię innych ogłoszeń i sposób odpowiadania na pytania o wady instrumentu.
- Poproś o dodatkowe materiały – potrzebne będą zdjęcia mostka, progów, gryfu, płyty wierzchniej, łączenia gryfu z pudłem oraz kluczy. Przydatne może być krótkie nagranie strojenia i gry na kilku pozycjach.
- Obejrzyj gitarę na żywo – sprawdź, czy gryf jest prosty, struny nie są przesadnie wysoko, progi nie mają głębokich rowków, a mostek nie odstaje od płyty.
- Zabierz doświadczoną osobę – znajomy gitarzysta może wychwycić problemy, których początkujący nie zauważy.
- Rozważ wizytę u lutnika – przy droższym instrumencie konsultacja przed zakupem działa jak przegląd samochodu u mechanika. Jej koszt trzeba traktować jako część ceny gitary.
Nie przelewaj pieniędzy tylko dlatego, że sprzedawca twierdzi, iż „ktoś jest już zainteresowany”. Pośpiech utrudnia sprawdzenie instrumentu i negocjowanie ceny. Jeżeli zakup odbywa się przez internet, upewnij się, kto jest stroną transakcji, jakie są warunki dostawy i czy w razie problemu istnieje realna możliwość dochodzenia swoich praw.
Kiedy używana gitara będzie lepszym wyborem?
Rynek wtórny ma najwięcej sensu, gdy zależy Ci na wyższej klasie drewna, lepszym osprzęcie lub instrumencie, którego nowy odpowiednik przekracza Twój budżet. Używana gitara może być też dobrym wyborem, jeśli masz obok siebie gitarzystę, nauczyciela albo lutnika, który oceni jej stan.
Nową gitarę wybierz wtedy, gdy najważniejsze są spokój, gwarancja i przewidywalność kosztów. To rozsądna droga dla osoby, która nie ma kogo zabrać na oględziny, nie potrafi ocenić gryfu i nie chce zaczynać od wizyty w warsztacie lutniczym.
Wybierz używaną, jeśli potrafisz zweryfikować stan techniczny albo masz pomoc doświadczonej osoby. Wybierz nową, jeśli priorytetem jest pewność działania od pierwszego dnia. W obu przypadkach profesjonalna regulacja może być potrzebna, ale przy zakupie używanego instrumentu dodatkowe koszty naprawy trzeba sprawdzić przed podjęciem decyzji, a nie po sfinalizowaniu transakcji.
