Jakie są wartości pauz w muzyce?
Pauza w muzyce to znak graficzny określający czas trwania ciszy. Ma własną wartość rytmiczną i odpowiada czasowo konkretnej nucie, dlatego jest pełnoprawnym elementem rytmu, a nie brakiem muzyki.
Czym jest pauza w muzyce?
Wartość rytmiczna określa, jak długo trwa dźwięk albo cisza. Pauza działa więc podobnie jak nuta, z tą różnicą, że wskazuje moment, w którym wykonawca nie wydobywa dźwięku. Jej długość pozostaje bezpośrednio związana z odpowiednią wartością nuty.
Pauzy są relatywne względem tempa utworu. Ta sama pauza zajmuje tyle samo części taktu co odpowiadająca jej nuta, ale rzeczywisty czas ciszy zależy od tego, jak szybko wykonywany jest utwór. Metrum określa natomiast, ile danych wartości rytmicznych mieści się w jednym takcie.
Jakie są wartości pauz?
Podstawowe wartości pauz tworzą uporządkowany system. Każda kolejna jest o połowę krótsza od poprzedniej, a jej czas trwania odpowiada czasowi trwania właściwej nuty:
| Nazwa pauzy | Wartość ułamkowa całości | Odpowiednik nutowy |
|---|---|---|
| Pauza całonutowa | 1 | Cała nuta |
| Pauza półnutowa | 1/2 | Półnuta |
| Pauza ćwierćnutowa | 1/4 | Ćwierćnuta |
| Pauza ósemkowa | 1/8 | Ósemka |
| Pauza szesnastkowa | 1/16 | Szesnastka |
Jak pauzy dzielą się w takcie?
Relacje między wartościami pauz opierają się na podziale przez dwa. Pauza całonutowa odpowiada dwóm pauzom półnutowym, czterem ćwierćnutowym, ośmiu ósemkowym albo szesnastu szesnastkowym. W ten sam sposób jedna pauza półnutowa równa się dwóm ćwierćnutowym, czterem ósemkowym lub ośmiu szesnastkowym.
Przykładowo, w metrum 4/4 cały takt może wypełnić jedna pauza całonutowa, dwie pauzy półnutowe, cztery pauzy ćwierćnutowe albo kombinacja krótszych pauz o łącznej wartości czterech ćwierćnut. O tym, ile trwa taka cisza w sekundach, decyduje tempo utworu.
Wartości krótsze od szesnastkowej powstają według tej samej zasady. Każde kolejne skrócenie o połowę wiąże się z dodaniem następnej chorągiewki w zapisie graficznym. Dzięki temu można precyzyjnie zapisać zarówno dźwięki, jak i ciszę występującą między nimi.
Najważniejsza zasada brzmi więc: pauza ma taką samą długość rytmiczną jak odpowiadająca jej nuta, a kolejne wartości powstają przez dzielenie poprzedniej przez dwa.


