Strojenie skrzypiec dla początkujących – jak zrobić to poprawnie?
Strojenie skrzypiec dla początkujących jest najłatwiejsze i najbezpieczniejsze z użyciem elektronicznego tunera. Urządzenie lub aplikacja pokazuje, czy dźwięk jest za niski, za wysoki czy prawidłowy, a Ty korygujesz go bardzo powolnym ruchem kołka. Przy odrobinie cierpliwości każdy może opanować tę czynność.
Jak nastroić skrzypce krok po kroku?
Przygotuj tuner chromatyczny, aplikację w telefonie albo tuner przypinany. Jeśli korzystasz z aplikacji internetowej, włącz mikrofon i zezwól przeglądarce na jego użycie. Ustaw skrzypce w cichym miejscu, ponieważ dźwięki z otoczenia mogą zakłócać odczyt.
Najczęściej strojenie zaczyna się od struny A, ale można zacząć także od innej, jeśli tuner łatwiej ją rozpoznaje. W przypadku dużego rozstrojenia nie próbuj od razu uzyskać właściwego dźwięku jednym obrotem kołka. Zbliżaj się do celu małymi ruchami.
Przekręcaj kołki bardzo powoli – zbyt gwałtowny ruch może zerwać strunę. Szczególnej ostrożności wymaga cienka struna E, która jest bardziej podatna na zerwanie niż grubsze struny.
- Włącz tuner i wybierz tryb chromatyczny lub tryb przeznaczony do skrzypiec.
- Szarpnij wybraną strunę palcem albo zagraj ją smyczkiem. Nie uderzaj w nią mocno, ponieważ bardzo głośny dźwięk może utrudnić odczyt.
- Sprawdź literę oraz wskaźnik na ekranie tunera. Zobaczysz, czy dźwięk znajduje się poniżej, powyżej właściwej wysokości, czy już się z nią pokrywa.
- Jeśli dźwięk jest za niski lub za wysoki, lekko obróć odpowiedni kołek. Ruch kołka zmienia naciąg struny, dlatego po każdej małej korekcie ponownie szarpnij strunę.
- Dostrój kolejno struny A, D, G i E, obserwując wskazania tunera. Gdy wskaźnik znajduje się na środku, sprawdź dźwięk jeszcze raz.
- Po nastrojeniu wszystkich strun przejdź przez nie ponownie. Zmiana napięcia jednej struny może wpłynąć na pozostałe, więc pojedyncze strojenie często wymaga drugiej rundy.
Kołek należy obracać zdecydowanie, ale bez szarpania. Jeśli czujesz bardzo duży opór, nie używaj siły. Kołek może być źle dopasowany, a próba gwałtownego przekręcenia może uszkodzić mechanizm albo strunę.
Standardowe dźwięki strun skrzypiec
W standardowym stroju struny skrzypiec układają się od najgrubszej do najcieńszej w kolejności G, D, A, E. Struna A odpowiada dźwiękowi A4, zwykle przyjmowanemu jako A = 440 Hz.
| Struna | Dźwięk |
|---|---|
| G | G3 |
| D | D4 |
| A | A4 |
| E | E5 |
Dla początkujących tuner jest lepszym punktem odniesienia niż strojenie ze słuchu. Słuch można ćwiczyć stopniowo, ale bez doświadczenia trudno ocenić niewielkie różnice wysokości dźwięku.
Co zrobić, gdy kołki się ślizgają?
Jeżeli kołek cofa się po obróceniu, struna szybko wraca do wcześniejszego napięcia. Przyczyną mogą być zmiany temperatury i wilgotności, zużycie dopasowania kołka do otworu albo nieprawidłowe nawinięcie struny. Pomocne mogą być następujące rozwiązania:
- Delikatne dociskanie kołka podczas obracania może chwilowo poprawić jego trzymanie, ale nie powinno zastępować naprawy.
- Pasta do kołków zwiększa tarcie między kołkiem a otworem i zwykle sprawdza się lepiej niż doraźne wciskanie.
- Mydło w kostce bywa stosowane jako rozwiązanie tymczasowe, gdy nie masz pasty do kołków. Nakładaj je oszczędnie.
- Mikrostroiki pozwalają wykonywać bardzo małe korekty za pomocą śrubek umieszczonych na strunniku. Są opcjonalnym ułatwieniem, szczególnie gdy trudno precyzyjnie operować dużymi kołkami.
Jeśli kołek całkowicie wypada, stawia nietypowy opór, a struna jest źle nawinięta lub zaplątana, lepiej przerwać strojenie i poprosić o pomoc nauczyciela albo lutnika. Nieprawidłowe przechowywanie oraz duże wahania wilgotności mogą sprawiać, że skrzypce częściej tracą strój, dlatego instrument powinien znajdować się w futerale, z dala od źródeł ciepła.
Sprawdzaj strój przed każdą sesją ćwiczeń. Regularne strojenie nie tylko poprawia brzmienie skrzypiec, lecz także pomaga stopniowo rozpoznawać prawidłową wysokość dźwięków i uczy dbałości o instrument.
